Sulfieten zijn zwavelverbindingen die van nature in kleine hoeveelheden tijdens de wijnbereiding kunnen ontstaan. Wijnmakers voegen soms extra sulfieten toe om de wijn te beschermen tegen oxidatie en ongewenste bacteriën en gisten.
Wat zijn sulfieten precies?
Met sulfieten bedoelen we in wijn vooral zwaveldioxide en verbindingen die daarmee samenhangen.
Een kleine hoeveelheid sulfiet kan spontaan ontstaan tijdens de vergisting. Daarnaast kan een wijnmaker sulfieten toevoegen tijdens het wijnmaakproces.
Het doel is niet om de smaak van de wijn te veranderen, maar vooral om de wijn stabiel en fris te houden.
Waarom worden sulfieten aan wijn toegevoegd?
Sulfieten hebben twee belangrijke functies.
Ten eerste beschermen ze wijn tegen oxidatie. Zonder bescherming kan wijn sneller bruin worden en zijn frisse fruitaroma’s verliezen.
Ten tweede remmen sulfieten ongewenste bacteriën en micro-organismen af. Dat helpt om te vermijden dat een wijn ongewenst verder gist of vreemde aroma’s ontwikkelt.
Je kunt sulfieten dus een beetje zien als een beschermingsmiddel dat helpt om wijn langer goed te bewaren.
Bevat elke wijn sulfieten?
Bijna elke wijn bevat sulfieten.
Zelfs wanneer een wijnmaker geen sulfieten toevoegt, kunnen tijdens de alcoholische gisting van nature kleine hoeveelheden sulfiet ontstaan.
Een wijn met de vermelding “zonder toegevoegde sulfieten” betekent daarom niet noodzakelijk dat er helemaal geen sulfieten aanwezig zijn.
Bevat biologische wijn sulfieten?
Ja.
Een veel voorkomend misverstand is dat biologische wijn geen sulfieten bevat. Dat klopt niet.
Ook bij biologische wijn mogen sulfieten worden gebruikt, al gelden er regels en maximale hoeveelheden.
Biologische wijnbouw heeft in de eerste plaats betrekking op de manier waarop de druiven worden geteeld en hoe de wijn wordt geproduceerd. Het betekent dus niet automatisch dat de wijn sulfietvrij is.
Bevat natuurwijn sulfieten?
Dat verschilt van wijn tot wijn.
Bij natuurwijn proberen wijnmakers doorgaans zo weinig mogelijk in te grijpen. Sommige producenten voegen helemaal geen sulfieten toe, terwijl anderen bij het bottelen een kleine hoeveelheid gebruiken om de wijn stabieler te maken.
Ook natuurwijn zonder toegevoegde sulfieten kan van nature nog een kleine hoeveelheid sulfiet bevatten.
Waarom staat “bevat sulfieten” op het etiket?
Binnen de Europese Unie moet op een wijnetiket worden vermeld dat de wijn sulfieten bevat wanneer de hoeveelheid boven een bepaalde wettelijke grens ligt.
Daarom zie je op heel veel wijnflessen de tekst:
“Bevat sulfieten”
of
“Contains sulphites”
Die vermelding betekent niet dat er uitzonderlijk veel sulfieten in de wijn zitten. Het is in de eerste plaats een wettelijke allergenenvermelding.
Zit er meer sulfiet in witte of rode wijn?
Over het algemeen bevat witte wijn vaak wat meer sulfieten dan rode wijn.
Rode wijn bevat namelijk van nature meer tannines en andere antioxidatieve stoffen uit de druivenschillen. Die helpen de wijn beschermen tegen oxidatie.
Witte wijn heeft die natuurlijke bescherming minder en krijgt daarom vaak iets meer hulp van sulfieten.
Ook zoete wijn kan relatief meer sulfieten bevatten, omdat restsuiker het risico op ongewenste hergisting kan verhogen.
Zijn sulfieten slecht voor je?
Voor de meeste mensen vormen de hoeveelheden sulfiet die in wijn voorkomen geen probleem.
Een kleine groep mensen is wel gevoelig voor sulfieten. Vooral mensen met bepaalde luchtweggevoeligheden kunnen er sterker op reageren.
De vermelding op het etiket is daarom belangrijk voor consumenten die weten dat ze gevoelig zijn voor sulfieten.
Het is wel goed om te weten dat klachten na het drinken van wijn niet automatisch door sulfieten worden veroorzaakt. Ook alcohol, histamine en andere stoffen in wijn kunnen een rol spelen.
Krijg je hoofdpijn van sulfieten?
Sulfieten krijgen vaak de schuld van hoofdpijn na het drinken van wijn, maar dat is niet zo eenvoudig.
Alcohol zelf kan uitdroging veroorzaken en is een veel logischere oorzaak van hoofdpijn na te veel wijn.
Ook andere stoffen in wijn kunnen bij sommige mensen een rol spelen.
Opvallend is bovendien dat witte wijn vaak meer sulfieten bevat dan rode wijn, terwijl veel mensen juist zeggen sneller hoofdpijn te krijgen van rode wijn. Sulfiet alleen verklaart dat dus niet.
Kun je wijn zonder sulfieten kopen?
Volledig sulfietvrije wijn is moeilijk te vinden omdat tijdens de vergisting op natuurlijke wijze sulfieten kunnen ontstaan.
Je kunt wel wijn vinden die wordt verkocht als “zonder toegevoegde sulfieten”. Daarbij heeft de wijnmaker tijdens het wijnmaakproces geen extra sulfiet toegevoegd.
Dergelijke wijnen kunnen bijzonder interessant zijn, maar vragen vaak meer aandacht tijdens productie, transport en bewaring.
Hebben sulfieten invloed op de smaak?
Normaal gesproken proef je sulfieten niet rechtstreeks.
Wanneer sulfieten correct en in beperkte hoeveelheden worden gebruikt, helpen ze juist om de oorspronkelijke fruitigheid en frisheid van de wijn te bewaren.
Een wijnmaker probeert daarom een evenwicht te vinden: voldoende bescherming voor de wijn, maar niet meer sulfiet gebruiken dan nodig.
Kun je sulfieten uit wijn verwijderen?
Niet echt op een eenvoudige manier.
Er bestaan producten die beweren sulfieten in wijn te verminderen, maar je kunt sulfieten niet zomaar volledig uit een afgewerkte wijn halen zonder mogelijk ook de wijn zelf te beïnvloeden.
Voor wie gevoelig is voor sulfiet, is het daarom verstandiger om op het etiket te letten en eventueel wijnen met weinig of geen toegevoegde sulfieten te zoeken.
Praktische keuzehulp
Zie je “bevat sulfieten” op een fles wijn, dan hoef je daar als gemiddelde wijndrinker niet van te schrikken. Het staat op vrijwel alle klassieke wijnen.
Wil je juist zo weinig mogelijk toegevoegde stoffen, dan kun je kijken naar biologische wijn, natuurwijn of wijn zonder toegevoegde sulfieten.
Hou daarbij wel in gedachten dat biologisch, natuurwijn en zonder toegevoegde sulfieten drie verschillende begrippen zijn.
